Techniek voor een duurzaam klimaat?

Eerder verschenen in VV+ juli 2016

Ik begeef mij al een tijdje buiten de wereld van techniek. Mijn wereldbeeld is aan het veranderen. Als techneut dacht ik dat voor bijna elk probleem een technische oplossing bestaat. Nu zie ik dat dit niet de volledige werkelijkheid is. Techniek helpt, maar gedragsverandering is de sleutel tot succes.

Tijdens het schrijven zijn de nieuwe kolencentrales en de stijgende Nederlandse CO2-uitstoot in het nieuws. De centrales zijn gepromoot als duurzaam omdat er techniek zou worden gebruikt om CO2 uit de rookgassen af te vangen. Om hiermee aan de slag te gaan moest het alleen maar economisch rendabel zijn. De dalende energieprijzen hebben spreekwoordelijk roet in het eten gegooid. De CO2-afvanginstallaties zijn dus niet gebouwd.

De gewenste gedragsverandering is een verschuiving van focus op euro’s naar focus op een leefbare planeet. Door deze focusverlegging maken mensen andere keuzes. Dan bouw je geen kolencentrales die vervuilen en pas je de CO2-afvanginstallaties wel toe. Of je bouwt helemaal geen kolencentrales meer en kiest voor andere beschikbare oplossingen.

Op veel kleinere CO2-schaal heb ik me jaren geleden met een vriend beziggehouden met het ontwerp van een apparaat waarmee mensen bewust worden van de kwaliteit van hun binnenmilieu. Het prototype is nooit afgekomen. Het was een simpel en doeltreffend plan, maar we waren niet bereid ons gedrag zo aan te passen dat het ook werkelijkheid werd.

Ik geloof nog steeds dat het idee kan werken en bied het u vrij van verplichtingen ter overname aan.

Het idee: meet met een mooi ontworpen en betaalbaar apparaat parameters zoals CO2, $voc’s en fijnstof. Gebruik een App en website om de luchtkwaliteit voor iedereen herkenbaar en zichtbaar te maken. Door de bewustwordingsslag ontstaat vraag naar oplossingen.

De vraag is de gedragsverandering waar ik naar zoek. Waar geen vraag is reageert de markt niet. De ventilatiebranche zal er haar voordeel mee kunnen doen.

Advertenties
Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voorspellende software

verschenen op installatie.nl september 2016
voorspellenOp bezoek bij drie jonge ondernemers. Jongens met korte broeken en opgerolde mouwen. Een creatief rommelige omgeving, prikkelt altijd mijn enthousiasme. Of het nu een stad of een ‘kantoor’ is; die moet je niet te strak trekken, mijn inziens een belemmering voor innovatie, economische en sociale ontwikkeling . De mannen wilde kennis en netwerk delen om meerwaarde te creëren. Een middag lekker brainstormen over de kansen in de markt, laat ik niet snel aan mij voorbijgaan.

Warmtemeters

ins0716data1Wat gebeurde hier: de drie ondernemers studeerde midden in de crisisjaren als architect af aan de TU en hadden op dat moment geen vooruitzicht op een baan.  Tijdens een stage zagen zij kansen in de markt van warmtemeetdiensten. De huidige dienstverlening vinden ze nogal ouderwets en gebrekkig. Er moet toch veel meer mee kunnen! Zoals zo vaak laten de gevestigde spelers de vernieuwing liggen omdat de business nu goed is en technische ontwikkeling veel geld tijd en moeite kost. Een goed gevulde orderportefeuille is een rem op de honger naar vernieuwing en verbetering .

Gevestigde orde

Een startup vanuit een ‘garage’ is in ontwikkeling. Het mechanisme: zij bieden bijna altijd tegen lagere kosten een beter product waar je als lid van de gevestigde orde niet zo snel aan kunt tippen. De achterstand van de startup is toegang tot een gevestigde orde van klanten. Willen zij mee?  Gaan zij innoveren en in de voorhoede blijven lopen of afwachten tot je wordt ingehaald en dan maar zien wat er nog te redden valt?

Alles draait om software

ins0716data3Wat heeft dit verhaal nu met software te maken? Dat is gelukkig vrij eenvoudig uit te leggen. De enthousiaste ondernemers hebben software ontwikkeld waarmee op basis van heel veel informatie voorspellingen kunnen worden geproduceerd. Dit door informatie over alle installatiecomponenten, storingen, reparaties, gedrag, gebruik, verbruik en het weer aan elkaar te knopen. Met deze voorspellingen wordt de meest energie effectieve wijze voor het beheer en gebruik van de warmte installatie berekend. De software gaat in mijn beleving uiteindelijk geheel zelfstandig de installateur opdracht geven om bepaalde installatie componenten te onderhouden of vervangen omdat deze niet meer optimaal functioneren. Software die er voor zorgt dat de installateur alleen maar hoeft te doen waar hij goed in is: installeren. Deze startup, Octo, verkoopt geen installaties of besturingssystemen maar software met algoritmes die data leest en interpreteert, en dus de installateur in zijn kracht laat.

Kwaliteit écht meten

ins0716data4De volgende stap zou zomaar kunnen zijn dat de software ook zoekt naar de op dat moment meest voordelige aanbieder in de markt. Na het uitvoeren van het onderhoud of de reparatie zal de software op basis van de metingen aan de installateur laten weten of het werk goed is uitgevoerd en kan de betaling worden vrijgegeven. Dit levert voor de gebruikers en eigenaren van de gebouwen een lagere rekening en meer invloed op. Ze kunnen het verwarmingssysteem bijvoorbeeld laten weten of ze vandaag meer comfort of juist een lagere rekening willen hebben. De installateur wordt geprikkeld kwaliteit te leveren voor een marktconforme prijs, en ziet die prestatie beloond worden in opdrachten. De installateur kan zelfs energieleverancier worden voor zijn klant.

Een goede missie

Ik stelde de ondernemers de vraag waar het ze allemaal om te doen is? Het antwoord kwam zonder aarzelen. Om de wereld te behoeden voor klimaatrampen door de CO2-uitstoot zo veel mogelijk te beperken. Zolang dit het kompas is waarop zij koersen, zullen ze niet in de verleiding komen zichzelf in slaap te laten dommelen. Geld is voor de opkomende generatie meer een middel om je idealen mee te bereiken dan dat het verdienen ervan een doel op zich is.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Tegen bodemprijzen

Verschenen in VV+ mei 2016

Enige tijd geleden was ik bij een TVVL-regiobijeenkomst waar we uitleg kregen over de veranderende regelgeving op het gebied van bodemenergiesystemen. Er werd lekker gesmeten met technische termen en kwistig gebruikgemaakt van BRL-nummers. De kerstboom aan regelgeving zal ik u besparen.

Gaandeweg de bijeenkomst begon ik mij af te vragen hoe het gekomen is dat we deze ‘nieuwe’ regels nodig hebben. Het hoge woord kwam er snel uit. Onder druk van de prijs is in het verleden ‘alles’ misgegaan. Ik kan mij als aanhanger van co-making en ketensamenwerking wel vinden in uitingen van ongenoegen over aanbesteding. Deze keer ben ik het er niet helemaal mee eens.

Er was een tijd dat opdrachtgevers en gebouweigenaren op grote schaal werden verleid om toch vooral te investeren in een ESCO (energie service company) en bodemenergiesystemen. Dit zou ze zeker geen windeieren leggen. Het was nog veel beter, het kon niet anders dan gouden bergen beloven.

Al sinds de tijd van de cowboys en indianen trekken gelukzoekers er op uit om hun stukje van de gouden berg te claimen. Er is in dat opzicht niet veel veranderd. Risico-ondernemers voelen zich nog altijd aangetrokken tot de belofte van een gouden berg. Onder invloed van die belofte krijgt iedereen haast om als eerste de markt te betreden en het beloofde goud te vinden.

Mijn oma kon het vroeger niet vaak genoeg zeggen wanneer ik – wild van enthousiasme – als een dolle stier ergens op af ging. Haastige spoed is zelden goed.

In de tijd van opkomende ESCO’s en WKO-systemen is er – volgens mij onder invloed van menig in Excel recht gerekend verdienmodel – voldoende verdiend door de participanten. Het verlies wordt nu betaald door partijen die hun slecht functionerende systemen tegen bodemprijzen afstoten.

Veranderen we dan nooit hoor ik u vragen? Jawel, we veranderen continu, maar dat geeft geen garantie op het voorkomen van fouten. Iedereen heeft het recht om zijn eigen fouten te maken. Daar leren we als persoon tenslotte het meeste van. Om als collectief ook te leren van de gemaakte fouten moeten we ons volgens mij meer inspannen voor echte en oprechte samenwerking.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Innoveren: een opgave

hersenenInnoveren geeft bijna altijd aanleiding tot discussie. Wat de één innovatie noemt is voor de ander slechts verbetering van een bestaand product, of een oplossing voor een probleem dat er niet is.

31Volts, het Service Design bureau van Nederland, heeft een documentaire gemaakt over het geheim van innovatie en vooruitgang. De kortste samenvatting die ik hiervan kan geven is dat voor innovatie ruimte nodig is. Fysiek, mentaal, in tijd en financieel heb je ruimte nodig om tot waardevolle innovatie te komen. Of je nu een piepkleine lokale onderneming bent, of een grote multinational. De hele docu onderaan deze blog.

Rocketscience of detail

Bij innovatie denken we aan vooruitgang in technologische ontwikkeling. In mijn beleving is elke verandering of deze nu van technisch of persoonlijke aard is een vorm van innovatie. Omdat ik geloof dat persoonlijke ontwikkeling het vliegwiel is voor vooruitgang zie ik dit ook als een vorm van innovatie. Persoonlijke innovatie wel te verstaan. Er wordt in het dagelijks leven vaak een beroep gedaan op ieders vermogen tot persoonlijke innovatie. Zo vaak zelfs dat we het niet eens in de gaten hebben. We gaan het pas merken wanneer de gevraagde persoonlijke innovatie veel effect heeft op onze gewoontes.

Efficiënte hersenen

puzzelMensen zijn door de innovatie van moeder natuur heel energie-efficiënt gemaakt. Onze hersenen gebruiken veel energie voor taken die we heel bewust uitvoeren. Dit zijn vaak nieuwe dingen die we willen leren. U herinnert zich vast nog wel hoe veel energie het heeft gekost om te leren auto rijden. Ons ontwerp is zo uitgewerkt dat we dingen die we vaker doen automatiseren, waardoor ze minder energie kosten. We hoeven na enige oefening daardoor niet meer bewust te schakelen en sturen. We kunnen onze aandacht besteden aan het verkeer of, of helemaal fout: onze smartphone.

Anders dan anders

De grote veranderingen in onze markt zoals ketensamenwerking, design, build and management-contracten en total cost of ownership vragen steeds vaker om nieuw gedrag, of je nu een multinational bent of een kleine installateur. Gedrag dat veel energie kost omdat we het eerst bewust in moeten zetten. We zijn terug bij de conclusie van de documentaire. Voor innovatie heb je ruimte nodig. Wanneer we deze ruimte niet creëren, komt de innovatie niet tot stand. Als u binnenkort aandacht besteed aan uw toekomstplannen, hoop ik dat u ruimte maakt om deze waarachtig grote innovatieopgave waar te maken.

 

Making Progress from 31Volts on Vimeo.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Verbinding zoeken: strijdig met individuele doelen?

Verschenen in TVVL Magazine mei 2016

Ik ben opgegroeid met het idee dat zelfstandigheid betekend dat je
alles zelf kan en ook doet, zónder anderen. Dat is de basis geweest voor mijn interne beloningssysteem. Onderbewust gaf ik mijzelf een schouderklopje als ik een probleem “zelfstandig” had opgelost. De grote uitdaging in onze huidige samenleving ligt hierin dat deze vorm van zelfstandigheid niet meer werkt.
Een nieuwe koers
TVVL-bestuursvoorzitter, Henk-Willem van Dorp,
sprak tijdens de TVVL-Jaarvergadering
over de koers die TVVL heeft ingezet. Een
koers waarbij juist verbinding centraal staat.
De eerste zichtbare stap is reeds gezet door
de verhuizing van TVVL naar het Intechnium
gebouw, waar o.a. het OTIB-kantoor is gehuisvest.
De verbinding met OTIB zal volgens mij haar
waarde snel bewijzen. Als ik naar onze branche kijk,
herken ik daar veel “zelfstandigheid”.
Het soort zelfstandigheid dat haar effectiviteit en nut in
hoog tempo verliest. Ik hoor u denken: ‘zelfredzaamheid
en zelfstandigheid zijn toch belangrijk om verder te komen
in het leven?’ U heeft gelijk. Maar ik ben van mening dat
zelfredzaamheid daarbij inhoudt, dat u ook weet hoe u
in dat verband verbinding tot stand kan brengen met
“andere zelfredzamen”. Om vervolgens samen de doelen
te bereiken waar u elk als individu naar streeft.

Wennen aan “samen”
Samen op weg naar individuele doelen.
Zit u nu ook met de vraag hoe dat werkt?
Zijn we dan op weg naar een gezamenlijk doel?
Daar ligt volgens mij het verschil tussen
vroeger en nu. We zijn gewend te denken óf in
individuele doelen óf in gezamenlijke doelen.
Een andere aanpak dan denken in individuele
doelen, die we vervolgens sámen bereiken,
synergie zoeken in gezamenlijke doelen, is een
tak van sport waar we in onze branche nog een
beetje aan moeten wennen.

Stevig potje ontwikkeling
Laat uw gedachten hier eens de vrije loop….
Wat zou er mis zijn met een verbinding tussen
OTIB, TVVL, ISSO, Uneto-Vni, SBR, CUR-net,
NEN, BNA, Metaalunie, Lente-Akkoord,
Neprom, Aedes, VLA, NL-ingenieurs of welke
willekeurige (branche) organisatie dan ook?
En dat hoeft heus geen fusie te zijn. Als partijen
maar samen op weg zijn naar het vervullen van
de individuele organisatie doelen. Voor dit
ideaalbeeld is volgens mij niet meer nodig
dan een stevig potje persoonlijke ontwikkeling.
Oude patronen loslaten betekent dat
we over moet schakelen naar nieuw gedrag
waar we onszelf vervolgens onderbewust een
beloning voor kunnen geven. Een beloning op
basis van successen bereikt met gezamenlijk
doelen, naast succes bereikt met individuele doelen.
Heel eenvoudig maar lang niet makkelijk.

Wait but why
Collectieve doelen zien en daarna gezamenlijk
nastreven, dat is wat nodig is wanneer we
als branche over tien jaar nog bestaansrecht
willen hebben. Het draait tegenwoordig om
toegevoegde waarde in samenwerkingsverbanden.
Een goed product maken of een uitstekende dienst
verlenen is onvoldoende om onderscheidend te
kunnen zijn in een snel veranderende markt.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Binnenklimaatverandering | Binnen klimaatverandering | Binnenklimaat, verandering?

Verschenen in VV+ maart 2015

De titel verraad meteen wat mij bezighoud.
Verandering is wat nu centraal staat in mijn leven.
Na acht-en-een-half-jaar heb ik Ymere verlaten.
Daar heb ik veel mogen leren waardoor ik als
persoon en professional ben veranderd. Ik geloof
dat persoonlijke ontwikkeling zin geeft aan ons
bestaan en dat organisaties mee ontwikkelen met de
persoonlijke ontwikkeling van hun medewerkers.

Acht jaar geleden was ik vooral vanuit techniek
bezig met het realiseren van gezonde en veilige
woningen. Daar kwam onder druk van Europese
afspraken al snel het thema energiebesparing en
het brede begrip duurzaamheid bij.

Veranderingen ontstaan vaak uit noodzaak. Het
zijn de veranderingen die voortkomen uit
inspiratie en gedrevenheid waar mensen enthousiast
van worden. Deze mensen weten heel duidelijk te
verwoorden waarom zij doen wat ze doen.

De roep om energiebesparing en duurzame
energievoorzieningen is ontstaan uit de noodzaak om
klimaatverandering tegen te gaan. Steeds vaker
kom ik artikelen en uitspraken tegen die gaan over
de noodzaak om gezonde gebouwen te bouwen.
De roep om verandering gedreven vanuit urgentiebesef
en noodzaak, is zelden zo inspirerend dat
mensen er vanuit eigen passie en drive mee aan de
slag gaan.

Ik wil u met mijn betoog inspireren en u vragen
opzoek te gaan naar uw werkelijke drive.
‘Wat is uw WHY ?’, zou Simon Sinek vragen.
Werken vanuit eigen kracht en inspiratie geeft veel
voldoening, maakt effectief en boven alles is het
veel leuker dan werken vanuit de noodzaak iets
slechts te voorkomen.

Mijn drive en inspiratie zit in mijn geloof dat
persoonlijke ontwikkeling zin geeft aan ons bestaan.
Het is de sleutel tot succes en geluk. Vanuit deze
drive kan ik met thema’s als duurzaamheid en
gezonde gebouwen aan het werk.

Vind uw WHY en verander met plezier uw stukje
van de wereld.

Geplaatst in Uncategorized | 1 reactie

Levert robot ook maatwerk?

verschenen op installatie.nl 4 april 2016

robot-800x534Innovate or Die is de titel van het doorJan Kriekels geschreven boek over zijn visie op de weg die we moeten gaan voor een duurzame toekomst. Innoveren of afvallen is de boodschap voor bedrijven. Wie niet meebeweegt komt naast de dansvloer te staan. Het is net als stromend water in waterleidingen. Het water stroomt aan de randen van de buis ook langzamer dan in het midden.

Maar wat is de basis?

Overleven is vaak een kwestie van vernieuwen en met je tijd meegaan. Maar wat we in de drang naar vernieuwing wel eens vergeten is dat het goede van wat we hebben opgebouwd de basis is waarop de vernieuwing haar fundering vindt. Tijdens de vakbeurs VSK had ik een inspirerend gesprek over of de productiemethodieken van Kriekels’ eigen bedrijf, Jaga, nu wel of niet innovatief zijn. Je vindt er namelijk weinig robots of grote machines; er wordt vooral veel met de hand gemaakt. Ambachtsmannen en vrouwen maken precies wat de klant nodig heeft. Is dit nu vernieuwend en innovatief? Ik hoor het u al denken. En dat is ook precies de prikkelende stelling die ik daar opwierp. Het is immers industrialisering en robotisering troef, als we de visionairs mogen geloven.

Eerst luisteren, dan produceren

Bert Kriekels, net als zijn broer Jan niet voor één gat te vangen, wist mij te overtuigen. Doordat de basis van het productieproces niet wordt gevonden in dure robots die 24 uur per dag moeten produceren om rendabel te zijn kan het bedrijf juist heel flexibel inspelen op klantwensen.
Basic
Laat ik nou net tot het type klant behoren die altijd iets anders nodig heeft dan de fabrikant of leverancier al in haar assortiment heeft. Dit soort klanten zoeken hun gelijken bij hun leveranciers. De Jaga Basic is een voorbeeld van een product dat is ontstaan omdat het paste bij de behoefte die we op dat moment hadden bij corporatiewoningen. tempoIk wilde graag een vervanging voor de Tempo omdat deze nog wel eens uit elkaar valt als mensen het rooster er vanaf proberen te halen. Het lukt dan lang niet iedereen om het toestel weer netjes in elkaar te zetten. Een probleem dat binnen enkele weken van uitproberen en wat proefstukken heen en weer sturen werd opgelost met een projectomkasting voor de radiator. Dit was niet mogelijk geweest wanneer de basis van het bedrijf haar flexibiliteit in de productie niet had behouden.

Vertaling

De moraal van dit simpele voorbeeld is dat een stabiele basis kansen biedt voor vernieuwing en innovatie als je daar open voor durft te staan. Sterker nog: bittere noodzaak om te overleven. Een ander geluid ten opzichte van de oprukkende industrialisering en robotisering van de wereld: ook ouderwets hand- en maatwerk op basis van een luisterend oor, en het vertalen van klantwens naar product, zijn absolute kernwaarden voor een toekomstbestendig bedrijf, in alle lagen van de branche.

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen