En… heb ik een huis?

verschenen op Renda.nl 14 oktober 2015

“Lachend zegt Samir tegen me: ‘En… heb ik een huis of nog niet?’ ‘Ja hoor’, zeg ik ook lachend, ‘een heel groot ook nog.’” Dit is de opening van een door een collega geschreven aangrijpende blog. Ik heb bewondering voor mijn collega; hij doet wat hij kan om mensen te helpen die huis en haard hebben verlaten. Zijn persoonlijke verhalen brengen de situatie scherp op ons netvlies. De machteloosheid, maar ook de humor en het relativeringsvermogen van deze mensen van wie hun hele wereld in sneltreinvaart onherkenbaar is veranderd. Zo dichtbij en toch ook zo makkelijk weer vergeten op het moment dat iets anders onze aandacht vraagt.

Corporaties hebben de afgelopen jaren hun portie aan veranderingen op hun bordje gehad. Ondanks alle uitdagingen die nog op ons pad liggen, wordt ook het huisvestingsdilemma voor vluchtelingen niet uit de weg gegaan. Het is geen vraag of we willen helpen bij dit probleem. Met maximale creativiteit wordt door mijn collega’s gewerkt aan een oplossing. De grootste uitdaging zit in de vraag hoe we die huisvesting gaan realiseren.

Ik voel de keuzestress met de dag toenemen. Welke keuze we ook maken, het zal altijd ergens pijn doen. Geld, beschikbaarheid van woonruimte en de snelheid waarmee oplossingen worden gerealiseerd, zijn slechts enkele van de dilemma’s. Geven we geld uit aan het bewoonbaar maken van een leegstaand kantoor? Dat geld is onmiddellijk niet meer beschikbaar voor iets anders. Welk project kunnen we volgens u uitstellen?
Daarbij speelt mee wat de komst van een grote hoeveelheid vluchtelingen doet in een wijk of buurt. Welke kans bieden we op een goede integratie in onze samenleving, voor de tijd dat ze bij ons zijn? De veranderingen van de afgelopen jaren leerde ons dat in tijden van crisis we altijd met een oplossing komen. Het verschil tussen wie we zijn en wie we willen zijn, is wat we doen.

Mijn collega maakt met wat hij doet, dat hij is wie hij wil zijn. Ook voor u en mij is het tijd om iets te gaan doen. Help ons als corporatie de juiste keuzen te maken.

Advertenties
Geplaatst in Uncategorized | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

In het donker

Verschenen in VV+ augustus 2015

Afgelopen week voorzag ik een onderzoeksrapport
van opmerkingen waar de schrijver vervolgens
nog iets mee kon doen, of niet natuurlijk.
Het rapport beschrijft voor woongebouwen van meer
dan vijf woonlagen of bij de nieuwe epc-eis van 0,4
de gebouwen technisch nog wel kunnen worden
gerealiseerd.

Ik laat de conclusie nog even in het midden; het
rapport moet tenslotte nog worden gepubliceerd.
Ik laat u over enkele weken graag door de auteur van
het rapport verrassen. Een kleine spoiler heb ik wel
voor u: over de financiële haalbaarheid wordt in
het rapport niet veel gezegd.

In maart van dit jaar schreef ik naar aanleiding van
het uitkomen van het eerste concept van dit rapport
al een blog (toolkit.nl Per spoor met wind in de zeilen).
In deze blog heb ik het over het oogsten van de
epc-kruimels die, nu de eis weer is aangescherpt,
de moeite van het oogsten waard zijn.
Het is net als met gas en olie: als de prijs stijgt wordt
het rendabel om het uit de moeilijk begaanbare en
kwetsbare natuurgebieden te winnen.

Maar laat ik niet te veel afdwalen en u meenemen
naar het onderwerp van dit themanummer. Zetten
we onze klanten in de gestapelde bouw straks in
het donker of niet? Het lijkt een vraag waar maar
één antwoord op mogelijk is. En natuurlijk is het
antwoord ‘nee’. Maar het effect van de verhoogde
epc-eis kan er in het ontwerp wel toe leiden dat de
woningen die we gaan bouwen het met minder
daglicht moeten doen.

Om aan de eis te voldoen, de woningen voor de
klant betaalbaar te houden en een redelijke marge
te maken, moeten we alle kruimels oogsten die we
kunnen vinden. Maximale creativiteit en optimaal
integraal ontwerpen worden de skills waar mee we
de oplossingen gaan realiseren.

Gelukkig is het zo goed als zeker dat de forfaitaire
waarde voor verlichting uit de epc verdwijnt. U kunt
dus aan de slag met zeer energiezuinige led-oplossingen
om de energieconsumptie te beperken.

Dan hoeven we het glasoppervlak misschien toch niet
tot het minimum te beperken.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

‘We hebben het geprobeerd’

Verschenen in VV+ mei 2015

Om de wereld te veranderen heb ik vandaag een aandeel Shell gekocht. Via Facebook werd mijn aandacht getrokken naar de vereniging Follow This. Door lid te worden koop je een aandeel Shell waarmee de vereniging invloed uit oefent op het duurzaamheidsbeleid van Shell.

‘Energiebronnen als zon en wind hebben we geprobeerd,’ zei ceo Ben van Beurden in 2014 in een interview in Shells bedrijfsblad Venster.

Waarom zou je iets proberen als je het ook gewoon kan doen?

Ik heb het aandeel gekocht omdat ik het belangrijk vind dat we vaart maken met de ontwikkeling naar een duurzame energiehuishouding. De recente aanscherping van de
epc-norm laat in de ontwerppraktijk zien dat we de energiebehoefte van gebouwen oplossen door het dak vol te leggen met pv-panelen.

Een mooie ontwikkeling toch, hoor ik u denken. Ja, dat is waar. Maar er zit ook een keerzijde aan deze ontwikkeling. Door het energiegebruik van het gebouw met pv op te lossen is er voor de gebruikers van het gebouw geen ruimte meer waarmee zij hun woonlasten verder kunnen verlagen. Het energieverbruik van de bewoners van een gebouw blijft daardoor uit het grote elektriciteitsnet komen.

Ik pleit er voor vooral goede gebouwen te blijven bouwen waarbij zo min mogelijk pv voor het gebouwgebonden energiegebruik nodig is.

Er is nog een manier om dit dilemma aan te pakken. Het rendement van een m2 pv moet drastisch omhoog. Dan kan één dak voldoende energie opwekken om aan alle energiebehoefte van het gebouw en de bewoners te voldoen. Hiervoor is veel ontwikkelbudget nodig. Budget dat Shell nu investeert in het vinden en winnen van olie en gas uit bijzondere natuurgebieden.

Ik heb een droom dat mijn drie kinderen ooit kunnen leven zonder schade aan onze aarde aan te richten. Zodat hun kinderen onze schade kunnen herstellen.

Ik ben er van overtuigt dat bedrijven als Shell een grote bijdrage kunnen leveren aan het waarmaken van mijn droom. Ik heb de eerste stap gezet met de aankoop van een groen aandeel in Shell.

Wat is uw eerste stap?

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Cool man in the box

verschenen in VV+ maart 2015

Recent zag ik een man met twee stokken in de hand met ontbloot bovenlijf en in korte broek door de polders van de Beemster wandelen. Het vreemde aan dit verhaal is dat ik deze column niet in augustus, maar in februari zit te schrijven. Dezelfde dag nog kwam ik er achter dat deze man mijn overbuurman is. Hij heeft met een groep mensen in recordtijd onder begeleiding van Wim Hof ‘The Iceman’ de top van de Kilimanjaro bereikt.

In onze branche praten we over comfort en hoe door onze technieken de beleving van de klant optimaal kan worden gediend. De comfortdiscussie zorgt er voor dat restwarmtesystemen nu worden aangevuld met koude bronnen waarvan de warmte in de winter weer aan de buitenlucht wordt afgegeven. Het is een wko zonder dat de ‘w’ van warmte wordt benut. Koeling wordt in de energiezuinige nieuwbouw steeds meer als een noodzakelijk product gezien. De klant mag het in de zomer niet te warm hebben. En natuurlijk moeten de energieadviseurs de toeslag voor oververhitting die in de epg-berekeningen zitten op duurzame wijze wegwerken om aan de steeds strengere eisen te kunnen voldoen.

Bent u door de inhoudelijke uiteenzetting in deze column de klant al uit het oog verloren?

Ik betrap mijzelf er regelmatig op dat inhoudelijk interessante discussie over techniek en rekenmethodieken mijn focus op de klant vertroebelen. Het is voor techneuten, zoals ik, erg verleidelijk om de oplossing voor onze vraagstukken te zoeken in de voor ons begrijpelijke en beheersbare rekensommen en techniek.

Ik vraag mijzelf nu af of we de oplossing ook bij de bron kunnen vinden? De mens, ‘onze klant’, heeft, zoals Wim Hof inmiddels door de wetenschap heeft laten aantonen, een uitstekende natuurlijke thermostaat en regeltechniek om zijn eigen klimaat te beheersen. Wat houd ons tegen? De samenwerking met experts van buiten ons vakgebied kan de wereld er anders uit laten zien.

Wie van u gaat de uitdaging aan?

Will you all get out of MY BOX !!
It’s too crowded too THINK IN HERE !!
Please get your own thinking going on OUTSIDE THE BOX.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Per spoor met wind in de zeilen

Verschenen op Toolkit.nl 12 maart 2015

Ik zit in de trein naar een Eneco-reclame te kijken die mij vertelt dat ik binnenkort op windkracht over het spoor word geblazen. Dit heeft mijn aandacht omdat ik van een bijeenkomst kom waar we de hoge energieprestatie-eis voor nieuwe appartementen besproken hebben. Zo makkelijk als NS haar product kan vergroenen door de inkoop van windenergie, zo lastig maken wij het onszelf in de bouw. Een windmolen die op 10,1 km afstand van een bouwproject staat mag bijvoorbeeld niet als groene gebiedsmaatregel meetellen.

Uit onderzoek blijkt dat we tijdens het ontwerp “gratis” EPC-punten laten liggen. Deze “kruimels” zijn met de aangescherpte eisen ineens de moeite van het oprapen waard. Met een beetje goede wil kunnen we ze onszelf zo in de schoot werpen. Denk dan aan het inzetten van de toch al goede luchtdichtheid van appartementengebouwen en het minimaliseren van de leidinglengtes door een optimaal ontworpen plattegrond. De juiste zonoriëntatie en ook het slim toepassen van glasoppervlaktes en overstekken leveren veel op. Toepassen van verschillende soorten glas voor de noord- en zuidgevel, gebruiken van goede kozijnen met drievoudige beglazing en beter isoleren zijn rendabele maatregelen. En dan is het woord zonnepaneel nog niet eens gevallen.

In de “groene” trein vroeg ik mij af waarom dit laaghangend fruit niet allang geoogst wordt. De keuzes die we bij het schetsontwerp maken hebben nu veel meer invloed op de energieprestatie dan we gewend waren. De kennis en aandacht die voor het maken van deze keuzes nodig is hebben we zo vroeg in het proces vaak nog niet aan tafel. Later in het proces is al zo veel geld en tijd besteed dat het bijna onbespreekbaar is om voor de energieprestatie nog ingrijpende wijzigingen door te voeren. Daardoor wordt vaak noodgedwongen voor maatregelen gekozen die negatief zijn voor de total cost of ownership en de woonlasten van onze klanten.

De oplossing lijkt eenvoudig. De praktijk laat zien dat de werkelijkheid weerbarstig is. Hoe vaak komt het in uw projecten voor dat de energieprestatie bij het schetsontwerp een bepalend gespreksonderwerp is?

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Knap ingewikkeld

Verschenen in VV+ januari 2015

Het einde van 2014 stond voor mij deels in het
teken van balansventilatie. De partijen van
het Lente-akkoord hebben een brochure
succesvolle toepassing van deze techniek uitgebracht.
Ik mocht hier samen met andere marktpartijen,
zoals installateurs, bouwers, ontwikkelaars
en schrijvers van installatierichtlijnen, aan
meewerken. Er is zelfs door het Lente-akkoord
een prijsvraag waarmee het onderhoud kan
worden verbeterd.
Dien uw idee voor 1 februari in en win.

Voor u valt er natuurlijk veel meer te winnen dan
de beloofde CO waarbij u een installatie mag maken waarvan
u weet dat hij de prestaties kan leveren die door de
klant wordt verwacht? Dat lijkt mij voor thuis ook
wel wat. Mijn huis werd gebouwd in een tijd dat
we balansventilatie met wtw nog knap ingewikkeld
vonden. Het was vooral een oplossing voor het
halen van de epc De kosten werden op verzoek door de
installateurs zo laag mogelijk gehouden.

De onrust in Vathorst heeft veel invloed gehad op
de manier waarop de klant, maar ook wij, naar
deze installaties zijn gaan kijken. Tot op de dag van
vandaag leg ik uit dat balansventilatie een goed
functionerend systeem kan zijn waar onze klanten
gezonde lucht, comfort en lage energielasten mee
krijgen. Wat maakt nu dat we een systeem met zo
veel potentie jaren hebben laten onderpresteren?

Wat mij echter nog meer verbaast, is dat we de
omzet die uit goed onderhoud had kunnen voortvloeien
niet hebben weten te benutten. Onze klanten
kopen online voor veel geld hun filters. En dan
begin ik hier maar niet over de onnodige verpakking-
en transportbewegingen. Hoe veel makkelijker
is het wanneer deze klant van zijn installateur
na het onderhoud elk jaar één of twee setjes filters
had gekregen. Per half jaar stuurt u ter herinnering
een sms, e-mail, WhatsApp-bericht of telefoontje,
en u ziet uw ritten voor onnodige storingen dalen.
Die winst kunt u vertalen naar een betere
concurrentiepositie of in uw zak steken.

Aan u de keus.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Vertrouwen op spaghetti in je plafond.

Verschenen in VV+ november 2014

Het is nog niet zo lang geleden dat domotica gelijkstond
aan spaghetti in het plafond en de muren.
Want wie vertrouwde er nu al die draadloze techniek?
‘Dat geeft alleen maar storingen jongen.’ Hoe
anders beleven we draadloze techniek vandaag de
dag. Wie kan wifi nog uit het dagelijks leven wegdenken?
Zelfs de weleens als conservatief bestempelde
installatiebranche is overstag; cv-ketels die
hun prestaties via een App met ons delen.

Telefoons, horloges, brillen; er is geen gebruiksvoorwerp
meer veilig voor de oprukkende techniek
waarmee informatie kan worden verzameld en
geanalyseerd. De klant accepteert de voorwaarden
van de App ongelezen en zonder noemenswaardige
argwaan. De eigenaar van de App wordt daarmee
een schat aan informatie rijker. Google is het
bewijs dat de beschikking over data gelijk staat aan
geld en aan macht. De verzamelde informatie die
uit onze cv-ketels en andere huiselijke apparatuur
komt, is zeker niet te vergelijken met de datagraaierij
van Google. Bedrijven die zich op welke schaal
dan ook op dit pad begeven, hebben wat mij betreft
wel dezelfde verantwoordelijkheid als Google.
In de beginjaren van wat we toen nog ‘beheer
op afstand’ noemden, waren we regelmatig met
klanten in gesprek over deze noviteit. Er werd mij
letterlijk de vraag gesteld of ik kon zien wanneer
en hoe vaak mensen onder de douche gingen en
wanneer ze thuis waren. ‘Ken jij dan sien wanneer
ik onder de does staat?’ Het werd gebracht alsof je
door het sleutelgat van de badkamerdeur stond te
gluren.
Het risico dat we als branche te lichtzinnig omgaan
met de aan ons toevertrouwde data is groot. Iets
wat je gemakkelijk krijgt, geeft niet het gevoel dat
het veel waard is. Pas als blijkt dat de data worden
misbruikt of dat een criminele organisatie via
hacking de informatie van de klokthermostaat gebruikt
om te bepalen waar ze in kunnen breken,
wordt weer glashelder wat de waarde van data is.
Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen heeft
voor mij hiermee meer betekenis gekregen dan nadenken
over het milieu en het drijven van eerlijke
handel.

En hoe zit dat met u?

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen